De Creatieve Ontsnapping – kom los van je aannames en bedenk vernieuwende ideeën

 In Denktechnieken, Productontwikkeling

Dag in dag uit doen we aannames. Ja, jij ook. Als we de hele dag aan alles zouden twijfelen zouden we namelijk hopeloos onproductief zijn. Aannames zijn dan ook niet per sé slecht. Maar als je op zoek bent naar creatieve ideeën kunnen aannames je lelijk in de weg zitten.

Als je op zoek bent naar creatieve ideeën doe je er goed aan om alle aannames ter discussie te stellen. Hoe onomstotelijk ze ook lijken. Het breken met alles waar je zeker van bent is een beproefd recept om te komen tot de meest originele ideeën.

Vraag je dus bij alles af: “Is dat eigenlijk wel zo?

Sommige aannames zullen kloppen als een bus, maar er zijn er ook een heleboel die hopeloos achterhaald zijn …of waarvan zal blijken dat ze überhaupt nooit hebben geklopt!

Het loskomen van de meest ingesleten aannames is niet eenvoudig. Sommige zaken lijken zo vanzelfsprekend dat eigenlijk niemand er meer vraagtekens bij zet. Gelukkig is er een trucje om deze vastgeroeste assumpties eens kritisch onder de loep te nemen: de Creatieve Ontsnapping.

De Creatieve Ontsnapping

De Creatieve Ontsnapping is een eenvoudige denktechniek die je helpt om los te komen van de meest hardnekkige aannames. De techniek is met name geschikt voor het ontwikkelen van nieuwe producten en diensten, maar ook in andere situaties waar creativiteit is vereist kan de techniek uitkomst bieden.

De Creatieve Ontsnapping is gebaseerd op het idee dat iedereen een hoofd vol aannames heeft. Allerlei regels die we onszelf en elkaar opleggen. Vaak onnodig. Door los te komen van deze regels kunnen de meest verrassende ideeën worden bedacht.

Challenge assumptions and break the rules

Hier is hoe de techniek werkt:

Stap 1. Schrijf vijf zaken op die voor jouw situatie ABSOLUUT NOODZAKELIJK zijn. Wat is cruciaal? Waarvan weet iedereen ‘dat dat nu eenmaal zo is’?

Stap 2. Bekijk je lijstje en streep door wat volgens jou het meest essentieel is. Waar kan jouw situatie absoluut niet zonder? Wat kun je onmogelijk weglaten?

Stap 3. Geef jezelf kort de tijd (een minuut of 5 is perfect) en schrijf gedurende deze tijd zoveel mogelijk ideeën op voor manieren waarop jouw product, dienst of situatie toch zou kunnen werken ZONDER deze ‘noodzakelijkheid’. Wat zou je kunnen doen als wat je hebt doorgestreept zou ontbreken? Kun je manieren verzinnen waarop het toch werkt? Is er een situatie denkbaar zonder het cruciale element waarin je product, dienst of situatie zelfs beter uit de bus komt?

Laat me illustreren hoe deze op het oog nogal curieuze techniek werkt in de praktijk:

Voorbeeld: een bijzonder restaurant

Stel, je wilt een nieuw restaurant openen. De markt is behoorlijk verzadigd, dus je besluit een totaal nieuw restaurant-concept te bedenken. Iets dat de smulpapen in de stad waar jij je gaat vestigen nog nooit hebben gezien.

De Creatieve Ontsnapping is in dit geval de perfecte techniek om nieuwe concepten te bedenken.

Stap 1. Noteer 5 zaken die een restaurant absoluut nodig heeft om succesvol te zijn.
Wat heeft een restaurant nodig om succesvol te zijn? Als je een groep willekeurige voorbijgangers zou vragen wat zij noodzakelijk achten voor een restaurant zul je waarschijnlijk uitkomen op een lijstje dat er ongeveer zo uitziet:
1. Een keuken
2. Klantvriendelijkheid
3. Bediening
4. Een fraai interieur
5. Smakelijk eten

Stap 2. Streep weg wat absoluut onmisbaar is.
In dit geval streep je bijvoorbeeld ‘een keuken’ weg. Maar wat moet je in vredesnaam met een restaurant zonder keuken? Hoe kan dat ooit een succes worden?

Stap 3. Genereer zoveel mogelijk ideeën ZONDER het doorgestreepte element.
Deze opgave zal aanvankelijk misschien ondoenlijk lijken, maar geloof me, vrijwel alles is vervangbaar en voor bijna elk ‘onmisbaar’ element zijn prima oplossingen te bedenken.

Geloof je me niet? Laten we het bovenstaande rijtje eens langslopen.

1. Een keuken
Kan een restaurant succesvol zijn zonder keuken? Jazeker.
Zo openden Bavaria en Thuisbezorgd een aantal jaren terug een pop-up restaurant zónder keuken, maar mét een uitgebreide menukaart. Op het menu prijkten Japanse, Turkse, Italiaanse en Thaise gerechten. Bestelde een bezoeker een gerecht van de kaart, dan trommelde de bediening snel een koeriertje op, die de betreffende versnapering ophaalde bij een restaurant in de buurt. Zodra de scooter met het gewenste gerecht binnen was, diende de bediening van het Restaurant Zonder Keuken het eten netjes op. Met een koude Bavaria erbij uiteraard.

2. Klantvriendelijkheid
Klantvriendelijkheid lijkt, in deze tijd van social media en online reviews, onmisbaar voor elk restaurant dat ook maar enigszins succesvol wil zijn. Toch kan ook juist onbeleefdheid een unique selling point zijn.

In Chicago kun je gaan eten bij The Wieners Circle. Een hotdog-tent die bekend staat om zijn grofgebekte personeel. Traditiegetrouw staat de zaak op uitgaansavonden helemaal vol met (vaak dronken) mensen die het prachtig vinden hoe het personeel van The Wieners Circle helemaal losgaat tegen de klanten. Sinds het personeel is begonnen met de scheldkanonnades is de omzet flink gestegen. Zie het fragment hieronder voor een indruk van hoe het er bij The Wieners Circle aan toegaat.

3. Bediening
Oke, een restaurant met grofgebekte bediening kan dus succesvol zijn. Maar wat als je de bediening helemaal weghaalt? Dat is precies wat kok Dennis de Haan heeft gedaan in zijn restaurant De Haan, in Groningen. Gasten schenken hun eigen drankjes in en houden zelf de rekening bij. Alleen het koken van de gerechten hoeven de gasten niet zelf te doen. Werp een blik op de agenda met beschikbaarheid en je ziet direct dat het De Haan voor de wind gaat.

4. Een fraai interieur
Zou een fraai interieur dan onmisbaar zijn voor een restaurant? Nee hoor. Restaurant C-Taste is zelfs helemaal geblindeerd. Als gast zie je letterlijk geen hand voor ogen. De bediening is blind en leidt je vlot naar je tafeltje. Als je eenmaal zit (en op de tast iets aan je vork weet je prikken) staat je een totaal nieuwe ervaring te wachten. Je ziet immers niet wat je in je mond stopt.

5. Smakelijk eten
Smakelijk eten is toch wel het minste dat je verwacht in een restaurant. Hoe kan een restaurant ooit succesvol zijn als je er niet smakelijk kunt eten? Kan een restaurant met een onsmakelijk thema ooit winstgevend zijn? Het zal je inmiddels niet meer verbazen: ja, dat kan.

Het Taiwanese restaurant uit het onderstaande filmpje doet goede zaken. Maar of dit concept in Nederland ook zou werken…

Wat vind jij vanzelfsprekend in jouw situatie? Wat is (op het eerste gezicht) absoluut noodzakelijk? En wat gebeurt er als je kritisch naar die aanname durft te kijken?

Recommended Posts

Leave a Comment

Start typing and press Enter to search

Willekeurige afbeelding - random imageKies de beste ideeën na het brainstormen